Za mapuloteni, monga chinthu chofunikira cha chakudya cha anthu, anayamba kulankhula m'zaka za m'ma XIX. Panthawiyo, amatchedwa "mapuloteni" - kuchokera ku Greek "protos", kutanthauza "choyamba". Mapuloteni ndiwo "oyamba" ofunika ku thupi la munthu.
Tikudziwa kuti moyo wonse umamangidwa ndi mapuloteni. Koma mapuloteniwo amamangidwa kuchokera ku amino acid. Mapuloteni ndi amino acid zimagwirizana, monga mawu ndi makalata. Mavitamini ndi ma polima, amino acid ndi monomers. Mtundu wa mapuloteni umatsimikiziridwa ndi mapangidwe ake a amino acid, ubwino wa amino acid ndi mphamvu yake kukhala gawo la mapuloteni.
Amino acid, omwe ali gawo la mapuloteni a 20 okha, m'chilengedwe apo pali mitundu 600. Mavitamini 20 a amino amapanga mamiliyoni ambiri a mapuloteni osiyanasiyana omwe amasiyana ndi khalidwe ndi zotsatira. Monga mwa mawu, nkofunika kuti malembo awa alembedwe, koma momwe makalatawa aliri, komanso momwe zilili ndi mapuloteni: mungathe kukumana ndi mapuloteni ambiri omwe ali ndi amino acid, koma dongosolo la amino acid adzakhala osiyana.
Zomwe zimapangidwanso ndi amino acid
Monga tanena kale, pali 20 amino acid omwe amapanga mapuloteni. Zimagawidwa kukhala zosasinthika, zosasinthika komanso zosinthika. Mankhwala osakaniza amadzimadzi ndi amamini 8, omwe sitingathe kudzipanga tokha, choncho tiyenera kuwadya ndi chakudya. M'dziko lapansi, zomera zokha zimatha kupanga ma amino acid okha, ena onse amawafunira chakudya.
Tingathe kupanga 12 amino acid pokha. Amapangidwa kuchokera ku mavitamini ena, monga pakufunikira. Zoona, kuti izi zichitike, sitiyenera kukhala ndi vuto la amines osasinthika. Zomwe zimaloledwa m'malo mwake ndi amino zidulo, zomwe timagwiritsa ntchito pang'onopang'ono, timabweretsanso chakudya. Pa matenda kapena matenda, kusokoneza ntchito GASTROINTESTINAL TRACT njira yothetsera pang'onopang'ono imasiya.
Pamene chakudya chikudya, mapuloteni amapangidwa kuchokera ku amino acid (thupi limasankha zomwe zimayenera kuthetsa amines tsopano), ngati palibe chifukwa cha amino acid, imachedwa mu chiwindi mpaka choyamba chofunikira.
Chiwerengero cha mapuloteni ndi amino acid
Pakalipano, palibe mtundu umodzi wapadera wa mapuloteni, chifukwa chakuti udindo wawo sukumvetsetsa bwino. Komabe, ambiri amakonda kupanga magawano a mapuloteni, pogwiritsa ntchito amino acid. Izi zikutanthauza kuti ndizofunika kwambiri za mapuloteni - kaya ali ndi amino acid kapena ayi.
Mapuloteni omwe amapanga thupi lathu ndi awa:
1. Timadya mapuloteni (nyama kapena masamba).
2. Mothandizidwa ndi timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi ta timadzi timene timapanga timadzi timene timapanga timadzi timene timapanga tizilombo toyambitsa matenda.
3. Amino zidulo m'matumbo zimalowetsedwa m'magazi ndikugawidwa malinga ndi zosowa za thupi:
- Mwa awa, mapuloteni (kale "anthu") akhoza kuchitidwa mwamsanga, mwachitsanzo, hemoglobin , michere;
- ina amino acid ingapangidwe, yomwe pakalipano imakhudzidwa ndi thupi;
- kapena ngati palibe chofunikira cha amino acid kuti apange mapuloteni, choyamba chidzasungidwa m'chiwindi, musanayambe kufunikira.
Kupitirira ndi kusowa kwa amino zidulo ndi mapuloteni
Anthu mamiliyoni ambiri padziko lapansi amavutika ndi kusowa kwa amino acid ndi mapuloteni. Chifukwa cha izi ndi njala, chakudya chosafunikira (mwachitsanzo, kumadera otentha, kumene kusowa kwa mapuloteni mu zakudya ndi zovuta), kapena kuperewera m'thupi, kumene mapuloteni samapukutidwa, kapena mapuloteni sali opangidwa kuchokera ku amino acid. Chiwonetsero chowonekera kwambiri cha kusowa kwa mapuloteni ndi:
- kukula kwakukulu ndi chitukuko cha zamoyo;
- magazi;
- kusowa kwa michere ya m'mimba;
- kuchepetsa chitetezo.
Komabe, mapuloteni owonjezerawo ndi osangalatsa kwambiri thupi. Izi zimabweretsa matenda awa:
- khansara;
- nyamakazi;
- shuga;
- matenda a mtima.